Su Sayacı Nedir?
Su sayacı; içinden geçen suyun hacmini sürekli ölçüp toplam tüketimi ekranında veya rakam göstergesinde biriktiren ölçü aletidir. Şebeke aboneliklerinde belediye su idareleri tarafından, merkezi sistemli binalarda ise daire bazında tüketimi ölçmek için kullanılır.
Merkezi sıcak su sistemi olan binalarda daire sıcak su sayaçları, sıcak su gider paylaşımı için; ortak su aboneliği olan binalarda soğuk su sayaçları soğuk su paylaşımı için gereklidir. Kat istasyonlu binalarda su sayacı genellikle istasyonun soğuk su girişine takılır.
Su Sayacı Çeşitleri
Mekanik Su Sayacı
İçindeki kanatlı çark (pervane) veya türbin, geçen suyun etkisiyle döner; dönüş sayısı su miktarına çevrilir. Ekonomik ve yaygındır. Kendi içinde ayrılır:
- Tek huzmeli: Su çarka tek noktadan çarpar; küçük çaplı konut tipi sayaçlarda kullanılır.
- Çok huzmeli: Su çarka birden çok noktadan dengeli çarpar; daha uzun ömürlü ve hassastır.
- Hacimsel (volumetrik): Belirli hacimli bir hazneyi doldurup boşaltarak ölçer; düşük debilerde çok hassastır.
Kuru tip ve yaş tip: Kuru tip sayaçlarda rakam mekanizması suyla temas etmez, hareket manyetik olarak aktarılır; kireçli sularda gösterge bulanıklaşmaz. Yaş tipte mekanizma suyun içindedir; kirli sularda bakım gerektirebilir.
Ultrasonik Su Sayacı
Hareketli parçası yoktur; ses dalgalarının suyun akış yönünde ve ters yönde geçiş süreleri arasındaki farktan debiyi hesaplar. Kireç ve tortudan çok az etkilenir, düşük debilerde de hassastır ve ömrü boyunca doğruluğunu korur. Elektronik olduğu için uzaktan okumaya doğrudan uygundur.
| Mekanik su sayacı | Ultrasonik su sayacı | |
|---|---|---|
| Ölçüm | Pervane / türbin | Ses dalgası, hareketli parça yok |
| Düşük debi hassasiyeti | Orta | Yüksek |
| Kireç ve aşınma etkisi | Zamanla hassasiyet kaybı | Çok az |
| Uzaktan okuma | Darbe (pulse) modülü ile | Dahili M-Bus / kablosuz |
| Fiyat | Daha ekonomik | Daha yüksek |
Sıcak Su ve Soğuk Su Sayacı Farkı
Sıcak su sayacı: 90°C'ye kadar dayanıklı malzemeden üretilir; genellikle kırmızı işaretli veya kırmızı kapaklıdır.
Soğuk su sayacı: Genellikle 30-50°C'ye kadar olan suyu ölçmek için tasarlanmıştır; mavi işaretlidir. Sıcak su hattında kullanılırsa malzeme deforme olur ve hatalı ölçer.
Yanlış tip kullanımı sayacın erken arızalanmasına ve hatalı paylaşıma neden olur. Enerjist su sayaçları her iki kullanım için uygun modeller sunar.
Su Sayacı Nasıl Okunur?
Mekanik su sayaçlarında siyah rakamlar tam metreküpü (m³), kırmızı rakamlar ve küçük kadranlar ise litreyi gösterir. Ultrasonik sayaçlarda değer doğrudan dijital ekranda okunur. İki okuma arasındaki fark o dönemin tüketimidir; 1 m³ = 1.000 litredir.
Merkezi sistemli binalarda okumalar düzenli dönemlerde yapılır ve gider paylaşımına aktarılır. Yöntemler için sayaç okuma nedir? sayfamıza bakabilirsiniz.
Su Sayacı Seçim Rehberi
1. Kullanım yeri: Sıcak mı soğuk su hattı mı olduğu belirlenmelidir.
2. Boru çapı ve debi: DN15, DN20 gibi tesisata uygun çap ve kullanıma uygun nominal debi (Q3) seçilmelidir.
3. Hassasiyet sınıfı: Ölçüm aralığını gösteren R değeri (ör. R80, R160) yükseldikçe sayaç düşük debileri daha iyi ölçer.
4. Su kalitesi: Kireçli bölgelerde ultrasonik veya kuru tip sayaç tercih edilmelidir.
5. Haberleşme: Uzaktan okuma isteniyorsa M-Bus, kablosuz veya darbe çıkışlı model seçilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mekanik sayaç suyu pervane veya türbinle ölçer; ekonomiktir ancak zamanla aşınabilir. Ultrasonik sayaç ses dalgalarıyla ölçer, hareketli parçası yoktur; düşük debilerde daha hassastır ve uzaktan okumaya doğrudan uygundur.
Siyah rakamlar tam metreküpü, kırmızı rakamlar ve küçük kadranlar litreyi gösterir. İki okuma arasındaki fark o dönemin tüketimidir.
Sıcak su sayaçları soğuk suyu da ölçebilir, ancak soğuk su sayacı sıcak su hattında kullanılamaz; yüksek sıcaklıkta malzeme deforme olur ve hatalı ölçer.
Su sayaçları yasal periyodik muayeneye tabidir; muayeneden geçemeyen veya arızalanan sayaçlar değiştirilmelidir. Mekanik sayaçlarda aşınma nedeniyle hassasiyet zamanla düşebilir.
Bakımlı ve doğru seçilmiş sayaçlar doğru ölçer. Kirlenmiş, yanlış tipte veya yanlış yöne takılmış sayaçlar hatalı sonuç verebilir; bu nedenle periyodik kontrol önemlidir.
Uzmanına sorulan benzer sorular
Bu konuyla ilgili ziyaretçilerimizin sorularını uzmanlarımız yanıtladı.